Wat maakt dit een hit? Wham! – Last Christmas

Luister via Spotify of Youtube.

Structuur:

  • intro
    • refrein
  • solo
  • couplet
    • refrein
  • solo
  • couplet
    • refrein
    • refrein variatie

Tempo: 108 bpm. Het liedje heeft een continu herhalend akkoordenschema: D Bm Em A. Het nummer stond tien keer in de Nederlandse hitparade. Persoonlijk kan ik mijn braak-reflex moeilijk onder controle houden bij het beluisteren van dit elk jaar weer helemaal kapot-gedraaide nummer. En toch ben ik benieuwd waarom dit nummer elk jaar weer zo veel gedraaid wordt. Er zijn genoeg andere bagger-platen met kerst-thematiek op de markt zou je zeggen.

Details: (tijdcodes uit Spotify)
0:00 Zo deed men dat in 1984. Drumcomputer, een geprogrammeerde bas uit een synth en een synthje voor de akkoorden.
0:06 Ah, daar hebben we George Michael. Kreuner-de-kreun, lalala, niks aan de hand. Dat kan kloppen, want hij schreef het nummer in Februari.
0:18 Syntje erbij. En er gelijk vol in met het refrein. De melodie is natuurlijk wel zo catchy als het maar zijn kan.
0:20 “I gev you my heart?” Rare accenten zijn dus niet typisch iets voor Nederlandse zangers. Volgens deze mensen komt het omdat veel Engelse zangers proberen om Amerikaans te klinken.
0:36 Een extra lage bel-achtige synth erbij geeft genoeg reden om het refrein nog een keer te doen.
0:54 Eindelijk, daar zijn de sleebellen! En om lekker in de kerstsfeer te blijven doen we er gelijk een muzak-solo bij.
1:12 Het eerste couplet. De instrumenten reutelen lekker door met het laffe karaoke-ding. Liever een ander arrangement? Op last-christmas.com zijn 452 covers (and counting) verzameld.
1:30 Fluister er dan ook nog maar even “happy christmas” doorheen, dat maakt het zo lekker gezellig.
2:26 Oh, schatje.  Wil je ook binnenlopen met een kersthit, de instructie-video’s staan hier.
3:36 Op dit punt begin ik meestal gewelddadig te worden. Het soort mensen dat vrijwillig naar deze muziek luistert is over het algemeen ook het soort mensen dat Marilyn Manson de schuld geeft van de Columbine Highschool moorden. En ondertussen gaan ze vrolijk voorbij aan de balk in hun eigen oog die Last Christmas heet. De ellende die dit nummer door de jaren heen aangericht heeft is niet te overzien.

Wat maakt dit een hit?
Het feit dat de meeste mensen niet geraakt willen worden door muziek. Liedjes moeten net zo plastic en nep zijn als hun eigen gedrag tijdens kerst. Alle randjes eraf. Genoeg oppervlakkige weemoed erin voor de mensen die een beetje droevig zijn. En genoeg vrolijkheid erin om de feeststemming niet te bederven. Het gaat over kerst, maar niet te veel of met Jezus en zo, want anders zijn er mensen die zich daaraan kunnen ergeren. Niks aan de hand lalalala. Wat hebben we het gezellig.

Update: De Bulgaren zijn het met me eens.


Muziek, hoeren, culturele kaalslag en kerst

How To Throw A Christmas Party

Dit is een column die ik schreef voor MusicMaker. Het vakblad voor bands & muzikanten. Lid worden doe je hier.

Het mooie aan het maken van muziek is dat het niet financieel haalbaar hoeft te zijn. Stel je voor dat je eerst een business-plan zou moeten schrijven met winst en verlies rekening en een bijbehorende risico-analyse. De conclusie voor bijna iedereen die met zijn eigen liedjes aan de weg probeert te timmeren is dan niet moeilijk: kappen. Nu. Voordat het je nog meer geld gaat kosten. Gelukkig zijn er bij het maken van muziek andere motieven in het spel. Desalniettemin beweren boze tongen in het download-debat maar al te graag dat er minder muziek gemaakt wordt als er geen geld mee te verdienen is. Nu moet je weten: ik vergelijk alles graag te pas en te onpas met seks. Zo ook nu. Voor zover ik het kan inschatten word er niet significant minder geneukt als er geen financiële vergoeding tegenover staat. Op enkele hoeren na natuurlijk. Maar het percentage hoeren was de laatste keer dat ik telde nog overduidelijk verwaarloosbaar ten opzichte van de gratis-neukers.

Muziek maken is voor mij een oerkracht in de zelfde categorie als seks. Je denkt er elke dag aan en je moet het met grote regelmaat daadwerkelijk doen. Betaald, onbetaald en ook als het geld kost. Waarmee ik niet wil suggereren dat ik voor seks ook betaal. Alhoewel, indirect kost het natuurlijk klauwen vol geld. Maar goed ik dwaal af. Terug naar mijn punt. Leg me een muziek-celibaat op en ik zit binnen de kortste keren kwijlend in een hoekje in mijn eigen ontlasting met mijn hoofd tegen de muur te bonken. En terecht. Er zijn vast muziek-technische hoeren die minder of geen muziek meer maken als de inkomsten omlaag gaan. Ik noem geen namen, maar je weet wie ik bedoel. Die muziek kunnen we natuurlijk missen als de rattenvlektyfus. Ga verdiend rentenieren of neem een kut-baan als executive account manager business development bij een middelgrote verzekeraar. Doei!

Ik weet niet zeker of mensen binnen de popmuziek-wereld dit effect bedoelen als ze het over ‘culturele kaalslag’ hebben. In dat geval ben ik voor. Maar ik ben bang dat het iets ingewikkelder in elkaar zit. Het nadeel van financieel onhaalbaar bezig zijn is ontegenzeggelijk dat het vaak geen hol oplevert. Waardoor je als muzikant toch ergens anders je geld vandaan moet halen. En een bijbaan is een net woord voor een tijdelijk muziek-celibaat. Bijna alle muzikanten die het in Nederland gemaakt hebben zijn daarbij geholpen door de WWIK, een tijdelijke uitkering voor kunstenaars. Je hoeft geen hoger IQ dan een Oh Oh Cherso-trutje te hebben om te bedenken dat de verhoging van de BTW op concertkaartjes het moeilijker maakt voor muzikanten. En zonder subsidies word het natuurlijk een stuk lastiger voor popzalen en festivals om die financieel (nog) niet haalbare muzikanten te programmeren. Maar één ding is zeker: wij gaan er geen noot minder muziek om maken.

Zo zat ik in oktober met dertig man en vrouw in een kerk in de Noordoostpolder een kerstplaat te maken. Een uitgebreide band, strijkers en koor, alles in één keer opnemen. Zonder budget, maar met een kapitaal aan spullen die we gratis mochten lenen. Met mensen van Blaudzun tot Solo, van Kyteman’s Hiphop Orkest tot The Black Atlantic, van Anderson tot Eefje. Op papier financieel gezien het minst haalbare project waar ik ooit aan heb meegewerkt. Het is dat ik vind dat een god die zich met een lullig kerst-project bezighoud zijn prioriteiten niet goed op orde heeft, anders zou ik er in gaan geloven. Wat een feest! Onderschat nooit de liefde voor muziek.

‘How To Throw A Christmas Party’ is hier te luisteren en / of te downloaden voor een vrijwillige bijdrage.